Thuisbatterij bijladen vanaf het net: wanneer loont dat met een dynamisch contract?

Ik krijg deze vraag steeds vaker van mensen die al een thuisbatterij hebben: mag die eigenlijk ook opladen vanaf het net, als de stroom toevallig heel goedkoop is, in plaats van alleen vanaf de zonnepanelen? Het antwoord is ja, en bij een dynamisch contract kan dat zelfs behoorlijk lonen. Maar de vraag die daar meteen achteraan komt, wordt bijna nooit gesteld: hoeveel moet het prijsverschil dan zijn voordat het de moeite waard is?

Dat is precies waar de meeste uitleg over thuisbatterijen blijft steken bij "laad hem op met je overschot aan zonnestroom". Terecht als uitgangspunt, maar onvolledig zodra je 's winters weinig opwekt of gewoon een kleiner dak hebt dan je avondverbruik vraagt.

Bijladen vanaf het net is iets anders dan zon opslaan

Bij zonne-opslag gebruik je stroom die je toch al had opgewekt en anders tegen een lage vergoeding had teruggeleverd. Er is geen extra aankoop, alleen een verschuiving in tijd. Bijladen vanaf het net is een andere beslissing: je koopt bewust stroom in op een goedkoop moment, met het doel die later, op een duurder moment, weer te gebruiken.

Dat onderscheid is niet alleen semantisch. Bij zon-opslag is elke kWh die je bespaart bijna altijd winst, want het alternatief was toch al lage teruglevering. Bij netbijladen betaal je eerst voor de stroom die je opslaat, en pas de vraag of het prijsverschil tussen laad- en ontlaadmoment groot genoeg is, bepaalt of je er per saldo op vooruitgaat.

Wanneer is dit de moeite waard?

Netbijladen wordt vooral interessant in de maanden waarin je zonnepanelen weinig doen: van laat najaar tot vroege lente lever je vaak nauwelijks overschot, terwijl je batterij het grootste deel van het jaar juist dan stilstaat als je hem alleen op zon laat. Ook op een bewolkte zomerdag, waarop je nauwelijks opwekt maar de avondpiek nog steeds duur is, kan een nachtelijke laadbeurt vanaf het net verschil maken.

Heb je geen zonnepanelen, maar wel een thuisbatterij en een dynamisch contract? Dan is netbijladen zelfs je enige manier om de batterij ooit te vullen, en is de vraag niet óf je bijlaadt, maar wanneer.

Wat het rendementsverlies je kost

Elke kWh die je in een batterij stopt, komt er met een verlies weer uit. Dat heet het rondtriprendement, en het ligt bij de meeste moderne thuisbatterijen tussen de 85 en 95 procent. Laad je 5 kWh op, dan houd je er bij 90 procent rendement effectief 4,5 kWh aan bruikbare stroom aan over. Dat verlies is niet iets dat je kunt vermijden door slimmer te plannen: het zit in de techniek zelf, en het betekent dat het prijsverschil tussen laad- en ontlaadmoment altijd groter moet zijn dan alleen de kale kosten, om dat verlies goed te maken.

Zo reken je een laad-ontlaadmoment door

Bij een dynamisch contract betaal je bovenop de kale, per kwartier wisselende marktprijs ook energiebelasting en een inkoopvergoeding, en die twee posten liggen vast ongeacht het moment van de dag: € 0,110848 en € 0,019999 per kWh, samen € 0,130847. Dat vaste deel telt dus even zwaar mee op je goedkoopste als op je duurste uur. Het is dus niet de verhouding tussen de twee all-in prijzen die bepaalt of bijladen loont, maar puur het verschil in de onderliggende marktprijs, vermenigvuldigd met je rondtriprendement.

Stel dat de kale marktprijs op een rustige nacht rond de € 0,03 per kWh ligt, en in de avondpiek oploopt naar € 0,25 per kWh (controleer dit soort verschillen altijd zelf via Stroomprijs vandaag, want het wisselt per dag). Laad je 's nachts 5 kWh bij, dan betaal je 5 × € 0,160847 ≈ € 0,80. Bij 90 procent rondtriprendement gebruik je daarvan 's avonds 4,5 kWh, en dat voorkomt een aankoop van 4,5 × € 0,380847 ≈ € 1,71. Netto win je op die ene laad-ontlaadcyclus ongeveer € 0,91, nog los van de vaste netbeheerkosten die je toch al betaalt.

Dat is geen bedrag waar je warm van wordt op een enkele avond. Maar herhaal dat patroon een groot deel van het jaar, specifiek in de maanden dat je zonnepanelen weinig doen, en het telt op tot een reëel bedrag.

Ondersteunt jouw systeem dit eigenlijk?

Niet elke thuisbatterij of omvormer is hierop ingericht. Sommige systemen laden uitsluitend op zonneoverschot en hebben helemaal geen instelling om op basis van dynamische uurprijzen bij te laden vanaf het net. Andere systemen bieden die functie wel, maar alleen via een los te koop abonnement op slimme sturing, of via koppeling met een aparte energiemanagementapp.

Vraag dit expliciet na voordat je ervan uitgaat dat je batterij dit automatisch doet: kan het systeem de day-ahead prijzen van morgen uitlezen, en kan het zelf het goedkoopste blok kiezen om bij te laden? Zo niet, dan blijft er vaak nog een handmatige route over, bijvoorbeeld via een schema dat je zelf instelt op basis van de prijzen die je elke avond bekijkt.

Wat als je al zonnepanelen hebt?

Dan geldt een simpele volgorde: gebruik eerst je eigen zonneoverschot, en zet netbijladen pas in als aanvulling, niet als vervanging. Een batterij die 's nachts al vol staat van het net, heeft de volgende ochtend geen ruimte meer om je zonnepiek op te vangen, en dan lever je die zonnestroom alsnog terug tegen een lage vergoeding. Dat is het omgekeerde van waar je een batterij voor koopt.

Kijk in plaats daarvan naar de dagen waarop je weet dat er weinig zon voorspeld is: dan kun je de batterij gerust 's nachts al deels vullen, wetend dat er toch geen zonneoverschot komt om mee te concurreren. Wissel je strategie dus mee met de weersverwachting, in plaats van een vaste instelling het hele jaar door te laten draaien.

En je cyclusbudget dan?

Een thuisbatterij heeft een gegarandeerd aantal laadcycli, meestal tussen de 4.000 en 8.000, voordat de garantie op capaciteit vervalt. Elke extra laad-ontlaadbeurt die je toevoegt met netbijladen, telt gewoon mee in dat budget, ook al levert hij op zichzelf een klein voordeel op. Bij een batterij die je toch al dagelijks vult en leegt met zonnestroom, maakt een extra nachtelijke cyclus in de winter weinig verschil, simpelweg omdat je in die maanden toch nauwelijks cycli op zon draait. Bij een batterij die je juist alleen 's zomers intensief gebruikt, is het iets om bewuster in mee te wegen.

Wat kun je nu doen?

Check eerst hoe groot het verschil tussen je goedkoopste en duurste uur vandaag daadwerkelijk is via Stroomprijs vandaag, en vraag bij je batterijleverancier of installateur na of het systeem dynamische prijzen kan uitlezen voor automatisch bijladen. Twijfel je nog of een thuisbatterij sowieso bij je past, lees dan eerst Is een thuisbatterij rendabel in jouw situatie?, en bekijk Contractkeuze: vast, variabel of dynamisch als je nog geen dynamisch contract hebt. Heb je geen ruimte of budget voor een volwaardige batterij, dan is Stekkerbatterij uitgelegd een kleinere versie van precies hetzelfde principe.

Laad jij je batterij weleens bewust bij vanaf het net, of laat je hem puur op zon draaien? Ik hoor graag hoe je dat aanpakt in de Stroomwekker Telegram groep, en met de gratis Telegram bot krijg je vanzelf een seintje zodra de prijs ergens in de nacht flink onderuitgaat.

Let op: Niet elke thuisbatterij of omvormer ondersteunt bijladen op basis van dynamische uurprijzen. Vraag dit na bij je leverancier voordat je op deze strategie rekent.