Terugverdientijd thuisbatterij berekenen: vast vs. dynamisch contract

Een lezer stelde me laatst een vraag die ik eigenlijk vaker had moeten krijgen: "Ik overweeg een thuisbatterij, maar ik zit nog op een vast contract. Verdient die zich dan net zo snel terug als bij een dynamisch contract?" Het eerlijke antwoord verraste hem: nee, en het verschil is groter dan de meeste verkopers je vertellen.

Een thuisbatterij doet onder beide contracten precies hetzelfde: stroom opslaan en later weer teruggeven. Maar wat die actie oplevert, hangt volledig af van of er iets te verdienen valt aan het moment waarop je laadt en ontlaadt. En dat is precies waar vast en dynamisch radicaal uit elkaar lopen.

Waarom je contract bepaalt of een batterij kan verdienen

Bij een vast contract betaal je het hele jaar door dezelfde kWh-prijs, of het nu drie uur 's nachts is of zeven uur 's avonds. Voor een batterij die zijn geld verdient door goedkoop in te slaan en duur te verkopen, is dat een probleem: er ís geen goedkoop of duur moment. De prijs staat vast, dus het maakt voor je portemonnee niets uit wannéér je die stroom gebruikt.

Een dynamisch contract werkt fundamenteel anders: de kale marktprijs volgt de day-ahead markt en schommelt per kwartier. Precies dát verschil tussen het goedkoopste en het duurste moment van de dag is waar een batterij op kan sturen: laden wanneer de markt vol zit met zon of wind en de prijs kelder, ontladen wanneer de vraag piekt en de prijs oploopt. Onder een vast contract bestaat die kans simpelweg niet.

Dat betekent niet dat een batterij onder een vast contract nutteloos is. Heb je zonnepanelen, dan kan hij nog altijd zonnestroom opslaan die je anders tegen een lage vergoeding had teruggeleverd. Maar dat is een ander soort winst dan marktprijs-arbitrage, en zoals je verderop ziet, ook een aanmerkelijk kleinere.

Wat een thuisbatterij vandaag kost

De prijzen van thuisbatterijen liggen doorgaans tussen de €650 en €1.300 per kWh geïnstalleerde capaciteit, en die prijs per kWh daalt naarmate het systeem groter wordt. Voor een systeem van 6 tot 10 kWh, de meest verkochte maat voor een gemiddeld huishouden, ligt dat concreet op zo'n €700 tot €900 per kWh.

Voor dit rekenvoorbeeld gebruik ik een batterij van 10 kWh bruikbare capaciteit, geïnstalleerd voor €7.500. Dat is een middenwaarde binnen die bandbreedte, geen aanbieding of gemiddelde van een specifiek merk. Twijfel je over de juiste capaciteit voor jouw huis, dan kun je dat zelf met een paar vragen doorrekenen.

Het rekenvoorbeeld: dezelfde batterij, twee contracten

Stel dat je die batterij plaatst bij een huishouden met 4.694 kWh stroomverbruik en 2.402 kWh teruglevering per jaar, ongeveer een gemiddeld huishouden met zonnepanelen. Ik reken met dezelfde batterij en hetzelfde huishouden onder twee scenario's: eerst een vast contract, dan een dynamisch contract. Alleen het contract verandert, niets anders.

Vast contract: vooral zelfverbruik, geen spreiding om te verzilveren

Onder een vast contract kan de batterij geen marktprijsverschil verzilveren, want dat verschil bestaat niet. Wat wél bestaat, is het verschil tussen wat je betaalt voor stroom die je afneemt en wat je krijgt voor stroom die je teruglevert. Vanaf 1 januari 2027 vervalt de salderingsregeling en krijg je in plaats daarvan een terugleververgoeding, doorgaans tussen de 3 en 9 cent per kWh. Ik reken met 7 cent, een realistisch middenpunt.

Reken je dat door bij een normaaltarief van €0,21880 per kWh, dan levert elke kWh die je zelf verbruikt in plaats van teruglevert €0,21880 min €0,07 op, ofwel ongeveer €0,15. Realistisch gezien kan een batterij van deze omvang zo'n 1.500 kWh per jaar aan zonnestroom verschuiven van teruglevering naar zelfverbruik, de rest van je jaarlijkse overschot is simpelweg te veel om in één batterij op te vangen. Dat komt neer op zo'n €225 per jaar.

Zet je dat af tegen de investering van €7.500, dan kom je uit op een terugverdientijd van ruim 33 jaar. Ter vergelijking: de meeste thuisbatterijen hebben een garantie van 10 tot 15 jaar. Onder een vast contract verdient deze batterij zich dus in de praktijk niet terug binnen zijn eigen levensduur, hoe je het ook wendt of keert. Ik heb het bredere besliskader hierachter eerder al uitgewerkt, en ook wat er vóór 2027 aan deze rekensom nog verandert staat apart beschreven.

Dynamisch contract: zelfverbruik plus arbitrage op de spreiding

Dat zelfverbruikvoordeel van ongeveer €225 per jaar blijft onder een dynamisch contract gewoon bestaan, je zonnestroom is nog steeds meer waard als je hem zelf gebruikt dan wanneer je hem terug levert. Maar daar komt iets bovenop dat een vast contract niet biedt: de batterij kan ook los van je zonnepanelen laden en ontladen, puur op het dagelijkse prijsverschil van de markt.

Het gemiddelde dagelijkse verschil tussen de hoogste en de laagste day-ahead prijs lag in 2025 op ongeveer 13 cent per kWh, tegen 11 cent in 2024, een structureel stijgende lijn naarmate er meer zon en wind op het net komt. Bij één volledige cyclus per dag, een bewust conservatieve aanname (een gezonde inzet ligt eerder rond de 1 tot 1,5 cyclus per dag), en een rondtriprendement van 90 procent kun je dat als volgt doorrekenen: je laadt 10 kWh op een goedkoop moment van bijvoorbeeld €0,065 per kWh, dat kost €0,65. Door het rondtriprendement komt daar 9 kWh bruikbaar uit, die je op een duur moment van bijvoorbeeld €0,195 per kWh had moeten inkopen, een besparing van €1,76. Netto win je zo €1,11 per cyclus.

Op jaarbasis, 365 cycli, is dat ongeveer €405. Tel dat op bij het zelfverbruikvoordeel van €225, en je komt uit op zo'n €630 per jaar. De terugverdientijd daalt daarmee naar ongeveer 12 jaar, binnen de garantietermijn van de batterij en minder dan de helft van de 33 jaar onder een vast contract. Hoe die dagelijkse laadcyclus er in de praktijk uitziet, en wat je systeem daarvoor moet kunnen, heb ik eerder al uitgeschreven.

Waarom de prijsspreiding de kern van het verschil is

De hele reden dat dynamisch hier wint, zit in dat ene getal: de spreiding tussen het goedkoopste en het duurste moment van de dag. Hoe groter die spreiding, hoe meer een batterij per cyclus verdient, en hoe sneller de investering terugverdiend is. Een jaar met veel zonnige, winderige dagen en dus veel momenten met een overschot aan stroom, drukt de laagste prijzen extra ver naar beneden, soms zelfs onder nul. Hoe extreem die uitschieters inmiddels kunnen zijn, zie je in dit overzicht van negatieve stroomprijzen.

Dat werkt ook de andere kant op. In een rustig jaar met weinig prijsvolatiliteit, zeg een gemiddelde spreiding van 8 cent in plaats van 13, zakt de jaarlijkse arbitrage-opbrengst naar zo'n €250 en loopt de gecombineerde terugverdientijd op richting 16 jaar. De vast-contractberekening verandert in dat scenario niet, want die was toch al nooit afhankelijk van spreiding. Dat is meteen de kern van dit hele artikel: bij een vast contract maakt het niet uit hoe volatiel de markt is, bij een dynamisch contract is die volatiliteit letterlijk je verdienmodel.

Wat deze rekensom niet meeneemt

Deze berekening gaat uit van een gemiddeld jaar, een constante cyclus en een batterij die zonder degradatie blijft presteren. In de praktijk verliest elke batterij geleidelijk capaciteit, en telt elke extra laad-ontlaadcyclus mee in het cyclusbudget van de garantie. Een batterij die je zowel voor zonne-opslag als voor marktarbitrage gebruikt, cyclt vaker dan een batterij die alleen op zon draait, en dat is iets om bewust in mee te wegen tegen de hogere jaarlijkse opbrengst.

Ook niet meegerekend: de mogelijke dubbele energiebelasting die kan ontstaan als je bijgeladen stroom later weer terug levert in plaats van zelf verbruikt. Wanneer dat risico speelt en wat de politiek daaraan probeert te doen, zet ik in een ander artikel op een rij. En natuurlijk verandert de werkelijke terugverdientijd mee met de batterijprijs die je zelf betaalt, met hoeveel uur per dag je systeem daadwerkelijk automatisch op de day-ahead prijzen kan sturen, en met de tarieven van het jaar waarin je rekent.

Wat kun je nu doen?

Twijfel je tussen vast en dynamisch en overweeg je daarnaast een batterij, reken dan eerst uit hoe groot de spreiding op een doorsnee dag daadwerkelijk is: de actuele uurprijzen van vandaag geven een realistischer beeld dan een jaargemiddelde. Bepaal vervolgens welke capaciteit bij jouw verbruik past, en kijk wat er per 2027 precies verandert aan je teruglevering als je dat nog niet weet.

Zit jij nog op een vast contract en overweeg je toch een batterij, of ben je juist overgestapt op dynamisch met die spreiding in het achterhoofd? Ik hoor graag hoe jij die afweging maakt in de Stroomwekker Telegram groep, en met de gratis Telegram bot zie je zelf hoe groot het prijsverschil op een willekeurige dag daadwerkelijk is.

Let op: Dit rekenvoorbeeld gebruikt representatieve prijzen en aannames voor batterijkosten, spreiding en cyclusgedrag. Jouw werkelijke terugverdientijd hangt af van je eigen verbruik, batterijmerk, installatiekosten en de energieprijzen in het jaar waarin je rekent.