Gasvoorraad historisch laag: wat betekent dit voor je energierekening?

Half juli kwam ik een bericht van Gaslicht.com tegen dat me toch even deed opkijken: de Nederlandse gasopslagen zijn voor minder dan 30 procent gevuld. Dat is voor deze tijd van het jaar het laagste percentage sinds er in Europa minimumeisen voor gelden. Ik moest het bericht twee keer lezen, want normaal gesproken hoor je dit soort cijfers pas in het najaar, niet halverwege de zomer.

Bij ons thuis daalt het gasverbruik overigens al een tijdje, niet door een warmtepomp maar gewoon door bewuster te douchen en door een aparte boiler voor de keuken, waardoor de cv-ketel een stuk minder vaak hoeft aan te slaan. Toch snap ik heel goed dat dit nieuws bij huishoudens met een gasaansluiting meteen de vraag oproept: moet ik me nu al zorgen maken over de winter?

Dat verdient een rustig antwoord, want het gaat hier niet om paniekvoetbal maar om een structureel signaal dat ook je stroomrekening raakt, ook als je zelf geen gas meer stookt.

Wat is er precies aan de hand?

Gasopslagen zijn in feite de spaarpot van de gasmarkt. In de zomer, wanneer de vraag laag is, wordt er gas ingekocht en ondergronds opgeslagen: in oude, lege gasvelden en in speciaal uitgeholde zoutlagen diep in de grond. In de winter, als de vraag soms wel twee keer zo hoog ligt als in de zomer, wordt daaruit geput. Die opslagen bestaan voor drie doelen: extra volume voor de koude maanden, een buffer voor onverwachte tegenvallers zoals een strenge winter, weinig wind of een storing bij een LNG-terminal (een haven waar vloeibaar gas per schip wordt aangevoerd), en een strategische reserve bij internationale spanningen.

Op dit moment loopt die spaarpot achter op schema. Volgens energie-expert Martien Visser, die al jaren bijhoudt hoe vol de gasopslagen zijn, maakt dat Nederland kwetsbaarder voor precies die drie scenario's: een koude winter, technische storingen, of hernieuwde onrust op de internationale gasmarkt.

Nederland zit trouwens niet alleen: hieronder zie je hoe de gasopslagen er per EU-land voor staan. Qua opslagcapaciteit spannen Duitsland en Italië de kroon, terwijl sommige landen helemaal geen eigen opslag hebben — maar dat zegt niets over hoe vol die opslagen nu zitten. Kijk je naar het vulpercentage, dan lopen Polen, Italië en Spanje juist voorop, en bungelt Nederland met nog geen 33 procent gevuld ergens onderaan.

Waarom ligt de voorraad achter?

Een deel van de verklaring is niet nieuw. Nederland wint zelf nauwelijks nog gas sinds de gaswinning in Groningen is afgebouwd, en is daardoor steeds afhankelijker geworden van import. Die afhankelijkheid werd dit voorjaar extra voelbaar: door de aanhoudende spanningen in het Midden-Oosten en onzekerheid rond de Straat van Hormuz liep de gasprijs op, tot bijna 60 euro per MWh begin maart.

Bij hogere prijzen is het voor handelaren minder aantrekkelijk om gas in te kopen en op te slaan, wat het vullen van de opslagen extra vertraagt.

Wat volgens Visser vooral wringt, is dat er geen duidelijke regie is op wie verantwoordelijk is voor een goed gevulde voorraad. In de Energiewet staat onvoldoende vastgelegd hoe Nederland zich moet voorbereiden op dit soort risico's. Er ligt al langer een advies van de Mijnraad om met een concreet toekomstplan te komen, maar dat plan is meermaals uitgesteld. De planning staat nu op september, terwijl de winter dan al voor de deur staat.

Wat merk je hier zelf van?

Dit is niet iets waar je morgen al een rekening van in de bus krijgt, maar het werkt wel door in de markt die uiteindelijk jouw tarief bepaalt. Ik schreef eerder al over de stijging van variabele tarieven per 1 juli, veroorzaakt door diezelfde hogere gasprijs.

Blijft de voorraad deze zomer laag, dan vergroot dat het risico dat die prijzen deze winter opnieuw onder druk komen, zeker als het een koude winter wordt of als er ergens in de aanvoerketen iets misgaat.

Dat raakt niet alleen huishoudens die op gas koken en stoken. Een groot deel van de Nederlandse stroom wordt nog altijd opgewekt met gascentrales, en die centrales bepalen op veel uren de marktprijs voor elektriciteit. Stijgt de gasprijs, dan trekt dat de stroomprijs vaak mee omhoog, ook als jij zelf geen gasaansluiting meer hebt.

Wat kun je hier nu mee?

Ik zou het niet als reden zien om vandaag nog naar een ander contract te hollen, maar wel als goede aanleiding om je situatie nog eens tegen het licht te houden voordat het najaar aanbreekt. Zit je in een vast contract dat dit jaar afloopt, kijk dan op tijd rond in plaats van vlak voor de winter, wanneer de markt vaak al inspeelt op precies dit soort nieuws. Twijfel je tussen vast en dynamisch, dan is een lage gasvoorraad een reden om iets zwaarder te wegen richting zekerheid als je liever geen risico op prijspieken loopt, of juist een reden om je flexibiliteit te vergroten als je toch al gewend bent je verbruik te verschuiven naar goedkope uren.

Heb je zelf al een dynamisch contract, dan heb je in ieder geval één voordeel: je ziet prijsschommelingen direct in de actuele uurprijzen, in plaats van pas een half jaar later bij een tariefwijziging. Zo kun je zelf blijven bijsturen, ook als de markt dit najaar onrustiger wordt dan gewend.

Wat kun je vandaag al doen?

Wil je weten hoe de markt zich op dit moment gedraagt, kijk dan op Stroomprijs vandaag. Twijfel je tussen vast, variabel of dynamisch nu de onzekerheid toeneemt, lees dan Vast, variabel of dynamisch contract: hoe kies je?. En wil je snappen waarom de kale marktprijs niet hetzelfde is als wat je uiteindelijk betaalt, lees dan All-in prijs versus marktprijs.

Zet gerust mijn gratis Telegram-bot aan, dan mis je geen goedkope uren, ook niet als de markt dit najaar grilliger wordt. Volg je het gasvoorraad-nieuws ook, of ben je hier tot nu toe aan voorbijgegaan? Deel het gerust in de Stroomwekker Telegram-groep, ik ben benieuwd hoe anderen hierop anticiperen.

Let op: De cijfers over hoe vol de gasopslagen zijn, zijn een momentopname van medio juli 2026. Raadpleeg voor de meest actuele stand een betrouwbare bron zoals Gas Infrastructure Europe of je eigen energieleverancier.