kWh, kW, cycli en DoD: thuisbatterijspecificaties in gewone taal

Ik heb nooit zelf een offerte voor een thuisbatterij aangevraagd, maar wel tientallen productpagina's van verschillende aanbieders doorgespit. Op elke pagina zag ik weer hetzelfde rijtje afkortingen: 10 kWh, 5 kW, 6.000 cycli, 90% DoD, 92% rondtriprendement. Ik wist ongeveer wat een kilowattuur was van mijn energierekening, maar de rest las ik gewoon overheen. Pas toen ik drie productpagina's naast elkaar legde en ze onmogelijk kon vergelijken, besefte ik dat elk van die getallen apart iets zegt, en dat je ze nodig hebt om te weten of "10 kWh" op papier ook echt 10 kWh in de praktijk betekent.

Dit is geen koopadvies en geen ranking van merken. Het is de vertaalslag die ik zelf had willen hebben voordat ik die eerste productpagina las: wat elke specificatie betekent, en welke ervan je scherp moet houden bij het vergelijken van modellen.

kWh en kW zijn geen synoniemen

De meest voorkomende verwarring zit meteen in de eerste twee cijfers op elke productpagina. kWh (kilowattuur) is de capaciteit: hoeveel energie de batterij in totaal kan opslaan, vergelijkbaar met de literinhoud van een brandstoftank. kW (kilowatt) is het vermogen: hoe snel die energie erin of eruit kan stromen, vergelijkbaar met de diameter van de brandstofslang.

Een batterij van 10 kWh met 3 kW vermogen doet er dus minstens drie uur en twintig minuten over om volledig leeg te lopen, ook al is er meer dan genoeg energie aan boord. Heb je op een winteravond met warmtepomp en oven tegelijk aan een piekvermogen van 6 kW nodig, dan schiet die batterij tekort, ook al staat er "10 kWh" fier op de productpagina. Voor huishoudens met veel gelijktijdig verbruik is het kW-getal daarom minstens zo belangrijk als de kWh, ook al krijgt het op de meeste verkooppagina's veel minder aandacht.

Cycli: hoe vaak mag je hem legen?

Een laadcyclus is één volledige lading gevolgd door één volledige ontlading. Fabrikanten garanderen doorgaans tussen de 4.000 en 8.000 cycli, en dat aantal, niet het aantal jaren garantie, bepaalt hoe lang een batterij daadwerkelijk meegaat bij intensief gebruik.

Laad en ontlaad je de batterij dagelijks één keer volledig, dan zit je bij 6.000 cycli op ruim 16 jaar. Doe je dat twee keer per dag, bijvoorbeeld omdat je ook 's middags bijlaadt vanaf het net tijdens goedkope uren, dan halveert die levensduur naar 8 jaar. Vraag daarom altijd naar je verwachte cyclusgebruik per jaar in plaats van blind te varen op het aantal garantiejaren, want die twee lopen bij intensief gebruik niet gelijk op.

DoD: waarom "10 kWh" zelden ook echt 10 kWh is

Depth of Discharge, afgekort DoD, geeft aan welk deel van de opgeslagen capaciteit je daadwerkelijk mag gebruiken zonder de batterij te beschadigen of de levensduur te verkorten. Een batterij met een DoD van 90% en een capaciteit van 10 kWh levert in de praktijk dus 9 kWh bruikbare energie, niet 10.

Dit getal staat lang niet op elke productpagina even duidelijk vermeld, en verschilt ook tussen chemieën: lithium-ijzerfosfaat (LFP), inmiddels de meest gebruikte technologie in thuisbatterijen, haalt doorgaans 90 tot 100% DoD, terwijl oudere nikkel- of loodgebaseerde systemen daar flink onder blijven. Vraag er expliciet naar bij de aanbieder als de specificatielijst alleen de bruto capaciteit noemt. Het verschil tussen 10 kWh bruto en 8,5 kWh netto bruikbaar tikt over de jaren behoorlijk door in je terugverdientijd.

Vermogen bepaalt hoe snel je zonnepiek wordt opgevangen

Naast het ontlaadvermogen (hoe snel de batterij stroom levert aan je huis) is er ook het laadvermogen: hoe snel hij zonnestroom kan opnemen op een piekmoment. Heb je een zonnepaneleninstallatie die op een heldere meidag 6 kW tegelijk produceert, maar je batterij kan maar 3 kW per uur opnemen, dan gaat het overschot alsnog het net op, precies het scenario dat je met een batterij juist wilde voorkomen.

Dit is vooral relevant als je installatie relatief groot is ten opzichte van je batterijcapaciteit. Vraag de installateur specifiek te rekenen met jouw piekvermogen op de zonnigste dagen van het jaar, niet met een gemiddelde dag.

Rondtriprendement: het percentage dat je bijna nooit ziet

Elke kWh die je opslaat en later weer gebruikt, gaat voor een deel verloren als warmte tijdens het op- en ontladen. Dat verlies heet het rondtriprendement, en het ligt bij de meeste moderne thuisbatterijen tussen de 85 en 95%.

Bij een batterij van 10 kWh en een rondtriprendement van 90% laad je in de praktijk 10 kWh in, maar krijg je er slechts 9 kWh weer uit. Op zichzelf lijkt dat verlies klein, maar het werkt door in elke rekensom over terugverdientijd. Een productpagina die geen rondtriprendement noemt, rekent vrijwel zeker met de volledige, te optimistische 100%.

Wanneer maken deze specificaties nauwelijks verschil?

Niet elk huishouden heeft evenveel baat bij het uitpluizen van elk cijfer. Gebruik je je batterij vooral als eenvoudige zon-tot-avond-buffer, met een bescheiden zonnepaneleninstallatie en zonder de gewoonte om ook 's middags bij te laden vanaf het net, dan is het verschil tussen bijvoorbeeld 90 en 95% rondtriprendement in euro's al snel verwaarloosbaar. Pas bij intensief gebruik, een grote installatie, of een dynamisch contract waarbij je bewust extra cycli draait om prijsverschillen te benutten, tellen deze details echt op.

Wat kun je nu doen?

Reken eerst uit welke capaciteit en welk vermogen bij jouw situatie passen met Hoeveel kWh thuisbatterij heb je eigenlijk nodig?, en toets daarna of de investering zich terugbetaalt met Is een thuisbatterij rendabel in jouw situatie?. Ga je offertes vergelijken, neem dan Thuisbatterij kopen? Let op deze punten voor je tekent erbij en vraag letterlijk naar de vier getallen uit de InfoBox hierboven. Wil je ook begrijpen hoe je kWh-prijs zelf is opgebouwd, lees dan Energiekosten 101, en bekijk Stroomprijs vandaag om te zien hoe groot het verschil tussen je goedkoopste en duurste uur nu is, dat verschil bepaalt mede hoeveel cycli een batterij voor jou daadwerkelijk oplevert.

Ben je zelf specificaties tegengekomen die op de productpagina of offerte anders uitpakten dan in de praktijk? Deel het in de Stroomwekker Telegram groep, zodat anderen die straks dezelfde vergelijking maken, weten waar ze op moeten letten. Volg ook de gratis Telegram bot om meteen te zien hoe groot het prijsverschil tussen je goedkoopste en duurste uur vandaag is.